Markmið öryggisgátlistans er að hann verði hafður til hliðsjónar við kröfugerð vegna byggingar og endurbóta á úrræðum þar sem öryggi skiptir sérstaklega miklu máli. Með uppfærðum gátlista er stigið mikilvægt skref í átt að markvissari sjálfsvígsforvörnum þegar skipulag, húsnæði og þjónustuumhverfi er annars vegar.

Gátlistinn er ætlaður þeim sem koma að stefnumótun, skipulagi, hönnun, framkvæmdum, rekstri og gæðamálum og nýtist sem hagnýtt verkfæri til að styðja við öruggara umhverfi.

Öryggisgátlistinn byggir á viðurkenndri þekkingu og gagnreyndri nálgun í sjálfsvígsforvörnum. Þar er lögð áhersla á að draga úr áhættu í umhverfi og minnka aðgengi að aðferðum, en slíkar aðgerðir eru taldar mikilvægur þáttur í árangursríkum forvörnum. Gátlistinn byggir á sambærilegum viðmiðum sem notuð hafa verið erlendis og hefur verið aðlagaður að íslenskum aðstæðum.

Ein af nýjungum í uppfærða gátlistanum er að ekki er lengur gengið út frá því að heil deild eða heilt svæði sé sjálfkrafa á sama áhættustigi. Þess í stað er gert ráð fyrir að innan sömu deildar eða sama húsnæðis geti verið svæði með mismunandi áhættumat með tilliti til sjálfsvígsforvarna. Þannig getur einn hluti verið metinn á áhættustigi 1 en annar á stigi 2 eða 3. Þetta gerir betur kleift að laga öryggisráðstafanir að raunverulegum aðstæðum.

Öryggisgátlistinn hefur þegar verið nýttur, en um þessar mundir stendur yfir umfangsmikið verkefni við stækkun og endurskipulagningu réttar- og öryggisgeðþjónustu á geðsviði Landspítala og hefur gátlistinn verið nýttur þar frá upphafi. Einnig er hann notaður reglulega á geðdeildum Landspítala til að meta öryggi umhverfisins og styðja við úrbætur. Gátlistinn hefur einnig verið nýttur í kjölfar alvarlegra atvika á fleiri heilbrigðisstofnunum, til að greina áhættu og meta þörf fyrir úrbætur í umhverfi viðkomandi eininga.

Nýjustu útgáfu öryggisgátlistans má nálgast á vef embættis landlæknis og á næstunni verður hann kynntur hag- og samstarfsaðilum. Markmiðið er að efla þekkingu á gátlistanum, kynna notagildi hans og styðja við innleiðingu hjá þeim sem koma að uppbyggingu, endurbótum, rekstri og gæðastarfi í viðeigandi úrræðum.

Með öryggisgátlistanum vill Lífsbrú leggja sitt af mörkum til þess að byggingar/ vistarverur fólks styðji betur við öryggi, vernd og velferð þeirra sem á þjónustunni þurfa að halda.

Frekari upplýsingar,
Eva Skarpaas, verkefnastjóri á lýðheilsusviði
eva.skarpaas@landlaeknir.is

Hvar er hjálp að fá?

Þeim sem glíma við sjálfsvígshugsanir er bent á Píeta símann s. 552-2218, Upplýsingasíma heilsugæslunnar s. 1700, netspjallið heilsuvera.is, Hjálparsíma Rauða krossins s. 1717 og netspjallið 1717.is.

Þeim sem misst hafa ástvin í sjálfsvígi er bent á stuðning í Sorgarmiðstöð s. 551-4141, Upplýsingamiðstöð heilsugæslunnar s. 1700, netspjallið heilsuvera.is, og á Píeta símann s. 552-2218.