Faðerni

Samkvæmt lögum á barn rétt á að þekkja báða foreldra sína.

Feðrun/mæðrun barns

  • Ef móðir er hvorki í hjónabandi eða skráðri sambúð við fæðingu barns þá er barnið ófeðrað. Móður ber að gera ráðstafanir til að feðra barn, annað hvort afla viðurkenningar lýsts föður á faðerni eða höfða dómsmál til að feðra barn.
  • Fæðist barn í hjónabandi móður, telst eiginmaður hennar faðir þess. 
  • Fæðist barn stuttu eftir skilnað, telst fyrrverandi eiginmaður móður faðir þess.
  • Ef móðir er í skráðri sambúð við fæðingu barns með manni sem hún lýsir föður þess, telst hann faðir barnsins. 
  • Ef móðir og sá sem hún hefur lýst föður skrá sig síðar í sambúð, telst hann faðir barnsins ef það er enn ófeðrað.
  • Kona sem elur barn, getið við tæknifrjóvgun, telst móðir þess.
  • Barn einhleyprar konu sem getið er við tæknifrjóvgun verður ekki feðrað.
  • Maður sem samþykkti tæknifrjóvgun eiginkonu sinnar eða skráðrar sambýliskonu telst faðir barns.
  • Kona sem samþykkti tæknifrjóvgun eiginkonu sinnar eða skráðrar sambýliskonu telst foreldri barns.
  • Maður sem gefur sæði í þeim tilgangi að það verði notað við tæknifrjóvgun annarrar konu en eiginkonu eða sambýliskonu verður ekki dæmdur faðir barns.  

Faðernisviðurkenning

  • Móðir og faðir fylla út eyðublað vegna feðrunar barns sem sent er í bréfpósti eða farið með í afgreiðslu Þjóðskrár Íslands án atbeina sýslumanns. Tveir vottar þurfa að vera að undirritun föður.
    Faðerni barns og faðernisviðurkenning
  • Móðir lýsir ákveðinn mann föður að barni sínu á eyðublaði sem skilað er á skrifstofu sýslumanns.
    Yfirlýsing móður um faðerni barns og beiðni um faðernisviðurkenningu 
  • Ef lýstur faðir viðurkennir faðerni barns undirritar hann yfirlýsingu í viðurvist sýslumanns. Hann þarf að framvísa persónuskilríkjum með mynd.
  • Lýstur faðir getur óskað eftir því að blóðrannsókn fari fram áður en hann undirritar faðernisviðurkenningu. Hann undirritar þá sérstaka yfirlýsingu.
  • Ef lýstur faðir viðurkennir ekki að vera faðir barns þarf að höfða faðernismál fyrir dómi.

Dómsmál höfðað

  • Barnið sjálft, móðir þess eða karlmaður sem telur sig vera föður ófeðraðs barns geta höfðað faðernismál.
  • Ef barnið sjálft höfðar mál gerir lögráðamaður það fyrir þess hönd. Málskostnaður greiðist úr ríkissjóði.
  • Faðernismáli getur lokið með sátt móður og manns sem hún kenndi barnið eða með dómi.
  • Barnið sjálft, móðir þess eða skráður faðir geta höfðað mál ef talið er að barn sé ekki rétt feðrað. 
  • Dómari getur ákveðið að blóðrannsókn verði gerð á móður, lýstum föður og barni sem og aðrar sérfræðilegar rannsóknir til að leiða í ljós faðerni.

Vert að skoða

Lög og reglugerðir